25 września 2016

Krzywa wieża z Polski

Dawno, dawno temu, gdy mieszkałam na Zachodnim Pomorzu (czyli całe 2 lata temu:-), byłam przekonana, że Krzywa Wieża istnieje tylko we włoskiej Pizie. 
Tak uczyli w szkole. Nikt nie wspominał, że takie cuda architektury mamy też w Polsce - w myśl powiedzenia "cudze chwalicie swego nie znacie". 
Polskie krzywe wieże znajdują w Świeciu, w Toruniu, Słupsku, Złotoryi i Ząbkowicach Śląskich. Może i nie są one tak atrakcyjne pod względem architektonicznym jak wieża w Pizie, ale są nasze, polskie!
W czasie wakacji odwiedziliśmy, jak się okazuje najbardziej znaną w Polsce, Krzywą Wieżę w Ząbkowicach na Dolnym Śląsku.
Do dziś nie wiadomo dokładnie kiedy został zbudowana i czemu miała służyć.
 
Najstarsza część wieży od podstawy do wysokości 10 metrów jest zbudowana z kamienia. Jedna z wersji mówi, że mogła być częścią zamku obronnego. Z kolei jej usytuowanie w najniższym punkcie miasta według innej wersji, przypisuje jej rolę bramy wjazdowej do miasta.
Wiadomo, że górna część wieży wybudowana z cegły, pochodzi z przełomu XIV i XV wieku. Od XV wieku aż do czasów II wojny światowej, wieża pełniła rolę dzwonnicy. 
Dlaczego wieża jest krzywa?
Tu też mamy kilka wersji. 
Powszechnie uważa się, że przyczyną odchylenia wieży od pionu było trzęsienie ziemi, które nawiedziło te rejony 15 września 1590r. 
O trzęsieniach ziemi w południowo-zachodniej Polsce kronikarze, na czele z Janem Długoszem, wspominają już od XIII wieku. Obszar ten nie leży na styku płyt tektonicznych, których ruchy powodują trzęsienia ziemi. Wstrząsy wywołują również pionowe ruchy tektoniczne, do których w rejonie Przedgórza Sudeckiego dochodziło bardzo często. Ze zjawiskiem tym mamy do czynienia również współcześnie, jednak drgania są najczęściej słabe i nieodczuwalne dla ludzi.
Trzęsienie ziemi w 1590r. zanotowały również kroniki w innych miastach na Dolnym Śląsku, m.in. w Świdnicy i Jeleniej Górze.
  
Inna wersja mówi, że wieżę celowo wybudowano pochyło. Dowodów na to miała dostarczyć przeprowadzona ekspertyza fundamentów w 1858r. po pożarze miasta. Podobno istniał nawet napis „Ich heiß Hohannes Gleiß, hab diesen Turm schieff gebaut mit Fleiß“ - Nazywam się Johannes Gleiß, wybudowałem tę wieżę krzywą z pilnością.
Obecnie wieża jest odchylona od pionu o 2,14 metra. A w 1977r. było to 1,98 metra. Tak więc proces przechylania się postępuje.

Póki co wieżę można zwiedzać. Znajduje się w niej wystawa "Średniowieczna Izba Tortur i Więzienie w Lochu Głodowym". 

               

A na szczycie wieży, na wysokości 34 metrów mamy punkt widokowy na okolicę. 
W Ząbkowicach, oprócz Krzywej Wieży znajdziemy jeszcze kilka innych ciekawostek. Ale o tym w następnym wpisie. 
Zapraszam:-)

17 komentarzy:

  1. wbrew niektórym opiniom Sudety leża na styku płyt tektonicznych .. a dokładnie rzecz biorąc stanowią północno-wschodni skraj Masywu Czeskiego (zwanego również płytą czeską) gdzie granica tejże płyty przebiega od Łaby do Odry a potem wzdłuż Odry na południe. Sama Płyta ma kształt kwadratu. Masyw Czeski uważany jest, wraz z platformą wschodnioeuropejską, za krystaliczny fundament Europy – jej najstarszą część. Reasumując.. Wspomniane trzęsienia ziemi które miały miejsca na Śląsku we wczesnym i późniejszym średniowieczu, są ściśle związane z ruchami tejże płyty czeskiej. Fakt iż jest to najstarsza europejska płyta i mocno już osadzona powoduje, ze owe drgania i trzęsienia ziemi są dosyć rzadkie i o niewielkiej skali.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję za fachowy komentarz:-) Pozdrawiam!

      Usuń
  2. Lubię czytać takie wpisy. O miejscach mało znanych. Śmiało mogę dopisać wymienione we wpisie miejscowości do długiej listy oczekujących na odwiedziny.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. My też mamy na liście pozostałe krzywe wieże. Dziękuję za odwiedziny, pozdrawiam :-)

      Usuń
  3. Rowniez tam bylam (cale 13 lat temu :P) i nawet mam gdzies jeszcze zdjecie z ta wiezyczka :D

    OdpowiedzUsuń
  4. Ja z kolei myślałam, że ta w Toruniu jest jedyna jeśli chodzi o Polskę ;)

    OdpowiedzUsuń
  5. Wygląda na to, że tylko ja żyłam w niewiedzy przez całe lata...:-))

    OdpowiedzUsuń
  6. Ja też próbowałem ją wyprostować i dobrze, że mi się nie udało, bo teraz ni miała byś co fotografować ;).
    A jeśli chodzi o dyby, to takie wychowanie mi się podoba ;). Rodzice mają być kochający, ale i wymagający :D.
    Pozdrawiam, fajne ujęcia. Mam podobne zdjęcie w dybach w Złotym Stoku :). Mi by chyba bardziej się należały jak Twoim dzieciom :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Takie dyby przydałyby się w domu jako narzędzie pomocnicze do odrabiania lekcji. Założę się, że z 3 godzin zrobiłaby się maksymalnie godzina..:-))
      Pozdrawiam:-)

      Usuń
  7. No tak jeszcze wiele ciekawostek można byłoby znaleźć w naszym pięknym kraju.
    Nie znam tego miasta, dobrze, że za pośrednictwem Twojego wpisu zostało mi przybliżone. Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W naszym kraju mamy wiele pięknych i ciekawych miejsc ale niestety często ich nie zauważamy i nie doceniamy.
      Pozdrawiam:-)

      Usuń
  8. A jak udało się Wam dojść na górę. Z zawrotami głowy czy spokojnie? Trochę tych schodów jest:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mój błędnik zwykle szaleje w takich miejscach ale tu zachował się całkiem poprawnie;-) Wejście na górę jest dosyć szerokie i z przystankami na oglądanie wystawy. Natomiast wchodząc po schodach odczuwa się pochyłość i jest to dosyć dziwne uczcie... Ja opuściłam wieżę z ulga, że się nie zawaliła :-))

      Usuń
  9. Świetny blog, nie wiedziałam że w Polsce mamy takie atrakcje. Chętnie się wybiorę obejrzeć wieżę

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję:-) Miejsce jest jak najbardziej godne odwiedzenia.
      Pozdrawiam serdecznie.

      Usuń
  10. Na krzywej wieży byłam i podziwialam piekne widoki.Mieszkam niedaleko Ząbkowic raz do roku robimy wycieczki rowerowe.Pozdrawiam :)

    OdpowiedzUsuń